Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh thoái hóa cột sống

Thoái hóa cột sống là một căn bệnh phổ biến ở người cao tuổi. Tuy nhiên những người trẻ nếu làm việc nặng hoặc chế độ ăn thiếu chất thì khả năng mắc bệnh rất cao. Nếu gặp phải các triệu chứng dưới đây thì có thể bạn đã bị thoái hóa cột sống, hãy đến bệnh viện để kiểm tra có hướng điều trị thích hợp cho mình nhé.

Các nguyên nhân bệnh thoái hóa cột sống

Tuổi càng cao cột sống bị lão hóa dần: Cột sống là khung đỡ của toàn bộ cơ thể. Theo năm tháng, do ảnh hưởng từ môi trường, chế độ ăn uống, tư thế vận động, sinh hoạt, luyện tập và chịu sức nặng cơ thể mà bị yếu đi, lão hoá và sức nâng đỡ kém.

Sự thoái hóa làm cho bao xơ của đĩa đệm bị dòn và nứt nẻ, tạo khe hở cho nhân nhầy ở bên trong thoát ra ngoài, gây nên thoát vị đĩa đệm.

Các dây chằng thoái hóa cũng bị dòn, cứng, giảm độ đàn hồi, phình to ra, chất vôi lắng đọng lại hoặc hóa xương trở nên sần sùi, chèn ép vào các rễ thần kinh trong ống sống hoặc trong lỗ liên hợp, hay chèn vào các đầu dây thần kinh có ngay trong các dây chằng gây ra chứng đau.

Do điều kiện sống khó khăn, chế độ ăn uống không hợp lý, không đầy đủ, thiếu chất.

Do chế độ làm việc quá sức, lao động nặng quá sớm.

Mang vác, gồng gánh nặng từ lúc 12, 13 tuổi, khi mà khung xương còn đang trong giai đoạn phát triển, chưa định hình, hoàn thiện.

Phương pháp tập luyện thể dục, thể thao không hợp lý.

Thường xuyên mang, vác, đẩy, kéo các vật nặng không đúng tư thế.

Ngồi học, ngồi làm việc trong thời gian lâu cùng những động tác uốn, cong sai qui cách hay thậm chí việc thiếu ngủ cũng là các nguyên nhân gây ra thoái hóa cột sống.

Béo phì khiến cột sống luôn phải gắng đỡ cơ thể cũng là một nguyên nhân dẫn đến bệnh thoái hóa khớp.

Triệu chứng của bệnh thoái hóa cột sống

Triệu chứng rõ nhất của bệnh thoái hóa cột sống là những cơn đau lưng xuất hiện thường xuyên, âm ỉ ngày này qua ngày khác, đau chủ yếu ở vùng thắt lưng và cổ gáy.

Cảm giác khó chịu kèm theo mất ăn, mất ngủ, gầy rộc đi, sức làm việc giảm sút và ảnh hưởng đến sinh hoạt chung của cả mọi người xung quanh.

Đôi khi có những cơn đau cấp tính khiến bạn cảm thấy nhói buốt, đau cả sang những vùng khác như vai, thần kinh toạ, đau hông và đùi đến mức không thể đi lại lâu được.

 Cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, cổ, ảnh hưởng tới tư thế đầu cổ, đau lan lên đầu, có thể nhức đầu ở vùng chẩm, vùng trán, đau từ gáy lan xuống bả vai, cánh tay ở một bên hay ở cả hai bên.

Khám chỉ thấy các cử động ở cổ bị hạn chế (nặng), có thể cảm giác cứng gáy, có điểm đau khi ấn vào các gai xương và các mỏm ngang của cột sống cổ, chụp X-quang cột sống cổ thấy mất đường cong sinh lý, hẹp đĩa liên đốt, biến dạng ở thân đốt, có các gai xương.

Với chứng thoái hóa đốt sống cổ ở cao, người bệnh còn có triệu chứng nấc, ngáp, chóng mặt.

Một số trường hợp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến tủy sống và dây thần kinh liên chi, gây tê bì bàn tay, bàn chân. Nếu để lâu không chữa trị có thể dẫn đến teo cơ, bại liệt.

Sưu tầm bởi Benh Vien FV

Một số mẹo giảm nhanh cơn đau khớp gối

Bệnh khớp diễn ra khá phổ biến ở người cao tuổi và khá nguy hiểm vì có thể gây viêm và cứng khớp. Bệnh biểu hiện rõ hơn, gây nhiều khó chịu dịp thời tiết thay đổi hoặc thời tiết lạnh giá. Mà trong đó, khớp gối là dễ bị thương tổn nhất. Đau khớp gối có thể diễn ra âm ỉ sau đó đau lâu, cứng khớp, có những tiếng lắc rắc ở khớp gối gây khó khăn khi di chuyển. Dưới đây là một số mẹo nhỏ để giảm đau khớp gối.

Chườm đá

Chườm đá là cách mà nhiều người áp dụng khi bị đau khớp gối. Khi bị đau khớp gối, chúng ta có thể lấy một ít đá lạnh chườm lên sẽ làm dịu cơn đau nhanh chóng. Khi chườm đá bạn nên chú ý đặt đá trong một núi nhựa hoặc khăn bông để chườm lạnh để đá tránh tiếp xúc trực tiếp với da.

Tránh va chạm mạnh

Điều này là hiển nhiên rồi, khi bị đau khớp gối, nếu cho các khớp gối bị va chạm mạnh thì cảm giá đau sẽ tăng lên nhiều lần. Bạn nen chú ý trong một số hoạt động mạnh như chạy, đi bộ đường dài, đồng thời tránh va chạm mạnh ở khu vực đầu gối và xương bánh chè. Điều này có thể gây gãy xương ở đầu gối, trật xương bánh chè rất nguy hiểm cho cơ thể.

Chọn giầy phù hợp

Việc chọn một đôi giầy kích thước hợp lý với độ cao vừa phải không chỉ giúp thoải mái khi di chuyển mà còn giúp giảm đau gối hiệu quả. Với các chị em cũng nên hạn chế đi giầy cao gót, đi giầy phù hợp với kích cỡ chân, tránh mang giầy làm từ vật liệu cứng và không chắc chắn.

Vận động tăng cường cơ bắp chân

Việc thường xuyên vận động để tăng cường cơ bắp chân giúp khớp gối hoạt động tốt. Người bệnh có thể áp dụng các bài tập nâng chân, duỗi thẳng hoặc tập các bài tập vận động theo hướng dẫn của bác sĩ để tăng cường cơ bắp chân có lợi cho khớp gối.

Chú ý tư thế ngồi

Tư thế ngồi đúng không những khiến cơ thể bạn thoải mái mà còn giúp khớp gối không phải hoạt động nhiều mà còn có lợi cho sức khỏe. Khi ngồi làm việc,bạn chú ý không nên để ghế quá thấp hoặc quá cao, vì sẽ khiến khớp gối liên tục phải gập hoặc mỏi gây khó chịu cho khớp. Ngoài ra, bạn cũng nên tránh ngồi vắt chéo chân vì đó có thể là nguyên nhân gây đau khớp gối.

Chuẩn bị chế độ ăn phù hợp

Đừng lơ là với chế độ ăn uống khi bị đau khớp gối bạn nhé, các chuyên gia cho rằng, khi bị đau khớp gối bạn nên ăn ít muối, giầu dinh dưỡng và nhiều vitamin C. Các loại thực phẩm như trái bơ, khoai lang ta, cá biển, sữa đậu lành, đu đủ, chanh, bưởi, nấm… rất tốt trong các trường hợp này. Người bệnh cũng không nên ăn các loại thức ăn làm tăng chất mỡ trong máu vì chúng có thể làm xúc tác phản ứng viêm tấy ở mặt trong ở bao khớp. Do đó, không chỉ thịt mỡ, bơ, xúc xích, dăm bông mà ngay cả bánh kẹo cũng nên hạn chế.

Điều trị thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối là một căn bệnh phổ biến hay gặp ở người lớn tuổi, triệu chứng đau nhức khiến người bệnh đi lại vô cùng khó khăn. Vì vậy cần phải hiểu rõ về hướng điều trị căn bệnh này để nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm đau nhức.

Các biện pháp điều trị không dùng thuốc

Cần tránh cho khớp gối bị quá tải bởi mức độ vận động và trọng lượng quá mức bằng giảm các vận động chịu tải, giảm béo. Trường hợp cần thiết, bệnh nhân nên đi nạng 1 hoặc 2 bên.

Vật lý trị liệu có tác dụng giảm đau tốt, với mục đích chữa tư thế xấu và duy trì dinh dưỡng cơ ở cạnh khớp, điều trị đau gân và cơ kết hợp tăng sức mạnh của cơ. Các biện pháp bao gồm mát-xa cơ, tập vận động khớp và các biện pháp dùng nhiệt lượng (hồng ngoại, sóng ngắn, điện phân...).

Thay đổi nghề nghiệp của bệnh nhân nếu có thể, như lựa chọn nghề ít đi lại, ít chịu tải trọng, tìm các biện pháp cho bệnh nhân thích nghi với điều kiện làm việc.

Về tập luyện: Có thể tập các bài tập như chạy bộ khi khớp chưa có tổn thương Xquang, nghĩa là khe khớp vẫn còn bình thường. Chú ý tránh đi bộ nhiều trong giai đoạn khớp gối đang đau. Đây là một sai lầm mà nhiều bệnh nhân hay mắc phải. Bơi hoặc đạp xe đạp tại chỗ là các biện pháp tập luyện tốt.

Thuốc điều trị bao gồm các thuốc giảm đau thông thường như paracetamol hoặc paracetamol kết hợp codein (efferalgan codein). Trường hợp không đáp ứng thì dùng phối hợp thuốc giảm đau chống viêm không steroid toàn thân (uống hoặc tiêm) hoặc bôi tại chỗ; hoặc dùng corticoid tiêm nội khớp với hiệu quả tương đối tốt. Lưu ý tiêm khớp phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và tiến hành tiêm trong điều kiện vô khuẩn tuyệt đối.

Điều trị ngoại khoa thoái hóa khớp gối

Bao gồm nội soi khớp, đục xương chỉnh trục, thay một phần hoặc toàn bộ khớp gối. Điều trị ngoại khoa thường được chỉ định với các trường hợp khớp gối hạn chế chức năng nhiều, khe khớp hẹp nặng, biến dạng khớp hoặc đau khớp kháng lại với các phương thức điều trị nội khoa.

Điều trị qua nội soi khớp: Bằng nội soi khớp gối, người ta có thể rửa khớp loại bỏ các yếu tố gây viêm, lấy bỏ các dị vật trong khớp (có thể là các mẩu sụn khớp bị bong ra, hoặc các thành phần bị canxi hóa), gọt giũa bề mặt không đều của sụn, cắt bỏ các sụn chêm bị tổn thương.

Cũng thông qua nội soi khớp có thể tiến hành ghép sụn lên bề mặt của sụn bị thoái hóa. Miếng sụn ghép được lấy từ sụn lành ở chính khớp gối soi (với diện tích nhỏ, ở nhiều vị trí trên khớp sao cho không gây ra một thoái hóa khớp thứ phát mới); hoặc người ta lấy sụn ra nuôi cấy ở môi trường thích hợp bên ngoài, nhằm mục đích nhân lên các tế bào sụn; hoặc tạo ra sụn từ các tế bào gốc. Sau khi đạt được thể tích sụn nhất định sẽ đem cấy ghép vào bề mặt sụn tổn thương. Mảnh sụn ghép sẽ phát triển do được nhúng vào các vùng xương được tướimáu. Kết quả bề mặt sụn bị thoái hóa được phủ bởi lớp sụn mới. Tuy nhiên hiệu quả đạt được của các kỹ thuật ghép sụn trên còn chưa cao, do đó chưa áp dụng rộng rãi.

Đục xương chỉnh trục ở xương chày hoặc xương đùi là kỹ thuật tốt để sửa chữa các khớp bị lệch trục như khớp gối vẹo vào trong hoặc cong ra ngoài.

Thay khớp gối nhân tạo từng phần hoặc toàn phần: Chỉ định đối với các trường hợp thoái hóa khớp gối nặng mà các biện pháp điều trị khác không hiệu quả.

Dự phòng thoái hóa khớp

Chống các tư thế xấu trong sinh hoạt và lao động. Tránh các động tác mạnh, đột ngột khi mang vác hoặc lao động nặng.

Điều chỉnh cân nặng ở trọng lượng lý tưởng.

Phát hiện và sửa chữa các dị dạng xương, khớp gối, đặc biệt ở trẻ em.

Đục xương chỉnh trục trong lệch trục khớp gối (vừa là dự phòng, vừa để điều trị thoái hóa).

Ngay khi có triệu chứng đau vùng gối, bệnh nhân cần đi khám ngay để được chụp X-quang, phát hiện và điều trị những tổn thương ở khớp gối, ngăn ngừa bệnh âm thầm phát triển, có thể dẫn đến không đi lại được.

Đây là bệnh cần điều trị lâu dài, vì vậy bạn cần thực hiện theo các chỉ dẫn của bác sĩ, ngoài ra lưu ý tái khám sau mỗi đợt điều trị, bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả trước và sau khi điều trị để có những chỉ định tiếp theo.

Theo benh vien fv

Viêm khớp và một số điều cần lưu ý

Viêm khớp là tình trạng viêm của một hoặc nhiều khớp xương, chẳng hạn như một hoặc cả hai đầu gối hoặc cổ tay, hoặc một phần của cột sống. Hai loại thường gặp nhất của viêm khớp là viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp. Đau khớp và cứng khớp là các triệu chứng chính của viêm khớp.

Nguyên nhân

Những đau đớn liên kết với viêm khớp gây ra bởi tổn thương chung. Khớp được tạo nên từ các phần sau đây:

Sụn. Lớp phủ vào đầu của xương, sụn cho phép xương của khớp chuyển động trơn tru.

Liên nang. Màng bao quanh tất cả các phần chung.

Màng hoạt dịch. Màng mỏng này tiết ra chất lỏng hoạt dịch bôi trơn khớp.

Hai loại chính của các thiệt hại khớp viêm theo những cách khác nhau:

Viêm xương khớp. Trong viêm xương khớp, thiệt hại cho sụn có thể dẫn đến xương mài trực tiếp trên xương, gây đau đớn và hạn chế vận dộng. Hao mòn này có thể xảy ra trong nhiều năm, hoặc nó có thể được đẩy nhanh hơn bởi một chấn thương khớp hoặc nhiễm trùng.

Viêm khớp dạng thấp. Trong viêm khớp dạng thấp, hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các khớp và viêm sưng tấy màng hoạt dịch, gây sưng, tấy đỏ và đau khớp. Cuối cùng bệnh có thể phá hủy sụn và xương trong khớp.

Phương pháp điều trị và thuốc

Viêm khớp điều trị tập trung vào làm giảm triệu chứng và cải thiện chức năng khớp. Có thể cần phải thử phương pháp điều trị khác nhau, hoặc kết hợp các phương pháp điều trị, trước khi xác định những gì tốt nhất.

Các thuốc dùng để điều trị viêm khớp khác nhau, tùy thuộc vào loại viêm khớp.

Thông thường thuốc viêm khớp được sử dụng bao gồm:

Thuốc giảm đau. Những loại thuốc giúp giảm đau, nhưng không có hiệu lực từ ngày viêm. Ví dụ như acetaminophen, tramadol và chất ma tuý như oxycodon và hydrocodon.

Thuốc kích thích. Một số loại kem và thuốc mỡ có chứa một chất như tinh dầu bạc hà hoặc capsaicin, các thành phần mà làm cho nóng. Các chế phẩm cọ xát trên da trên cổ có thể gây trở ngại cho việc truyền tín hiệu đau từ các khớp.

Kháng viêm không steroid (NSAIDs). NSAID giảm đau và viêm, bao gồm aspirin, ibuprofen và naproxen. Một số loại NSAIDs chỉ dẫn theo toa. NSAIDs uống có thể gây kích ứng dạ dày, và một số có thể làm tăng nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ. Một số NSAIDs cũng có sẵn như các loại kem hay gel, có thể được cọ xát vào vùng khớp.

Ức chế miễn dịch (DMARDs). Thường được sử dụng để điều trị viêm khớp dạng thấp, DMARDs chậm hoặc ngừng hệ thống miễn dịch từ tấn công khớp. Ví dụ như methotrexate và hydroxychloroquine.

Bổ sinh học. Thông thường sử dụng cùng với DMARDs, sinh học bổ ứng phó biến đổi gen của loại thuốc ức chế hệ miễn dịch. Ví dụ như TNF blockers như etanercept và infliximab.

Corticosteroid. Bao gồm prednisone và cortisone, làm giảm viêm và ngăn chặn hệ miễn dịch. Corticosteroid có thể được dùng qua đường miệng hoặc được tiêm trực tiếp vào khớp đau.

Các phương pháp điều trị 

Liệu Pháp. Vật lý trị liệu có thể hữu ích cho một số loại viêm khớp. Các bài tập có thể cải thiện tầm vận động và củng cố các cơ bắp xung quanh khớp. Trong một số trường hợp, nẹp hoặc mang niềng răng có thể được dùng.

Phẫu thuật. Nếu các biện pháp trên không tạo chuyển biến tích cực, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật, chẳng hạn như:

Loại bỏ màng hoạt dịch (synovectomy). Viêm khớp dạng thấp gây ra các nang lót - được gọi là màng hoạt dịch (synovium) bị sưng tấy - đặc biệt là ở các cổ tay, bàn tay và ngón tay. Loại bỏ các synovium có thể làm chậm suy giảm khớp.

Thay thế khớp. Thủ tục này loại bỏ các hư hỏng chung và thay thế nó bằng một khớp nhân tạo. Khớp nối thay thế phổ biến nhất là là hông và đầu gối.

Hợp nhất khớp. Phương pháp này là thường xuyên hơn được sử dụng cho các khớp nhỏ hơn, chẳng hạn như khớp cổ tay, mắt cá chân và ngón tay. Nó loại bỏ các kết thúc của hai xương trong ổ và sau đó kết nối với nhau cho đến khi nó chữa lành thành một đơn vị cứng nhắc.

Sưu tầm bởi benh vien fv 

Cách ngăn ngừa thoái hóa khớp

Ðiểm lại các nguyên nhân thường gặp, chúng ta thấy rõ thoái hóa khớp là bệnh có thể ngăn ngừa được. Sau đây là 10 biện pháp được các nhà chuyên môn đề nghị:

1. Duy trì trọng lượng cơ thể ở mức độ thích hợp

Khi bạn càng béo, sức nặng đè lên khớp càng lớn, nhất là vùng lưng, khớp háng, khớp gối và bàn chân.

2. Siêng vận động

Luyện tập thể dục, thể thao vừa sức sẽ giúp cơ bắp khỏe mạnh, máu huyết lưu thông dễ dàng. Ðó là yếu tố giúp tăng cường dinh dưỡng cho lớp sụn khớp. Cơ bắp khỏe mạnh sẽ giúp giảm lực đè ép lên khớp xương trong vận động.

3. Giữ tư thế cơ thể luôn thẳng

Tư thế tốt sẽ giúp bảo vệ các khớp tránh sự đè ép không cân đối. Ở tư thế thẳng sinh lý, diện tích tiếp xúc giữa hai mặt khớp sẽ đạt mức tối đa, vì thế lực đè ép sẽ tối thiểu. Hơn nữa, khi đó sẽ có sự cân bằng lực giữa các dây chằng và cơ bắp quanh khớp, giúp giảm bớt nhiều nhất lực đè ép lên hai mặt sụn khớp.

4. Sử dụng các khớp lớn trong mang vác nặng

Khi nâng hay xách đồ nặng, bạn cần chú ý sử dụng lực cơ của các khớp lớn như ở tay là khớp vai, khớp khuỷu; ở chân là khớp háng, khớp gối. Khéo léo sử dụng nguyên tắc đòn bẩy ở những khớp lớn để tránh làm tổn thương các khớp nhỏ như cổ tay, cổ chân, bàn tay, bàn chân.

5. Giữ nhịp sống thoải mái

Bạn nên sắp xếp công việc hợp lý, hài hòa giữa nghỉ ngơi và lao động. Nên nhớ rằng các cơ quan trong cơ thể đều cần có sự nghỉ ngơi để tái tạo lại năng lượng. Không nên lặp đi lặp lại một công việc hay tư thế làm việc kéo dài quá sức chịu đựng của cơ thể. Lực tác động không lớn nhưng nếu lặp đi lặp lại trong thời gian quá dài sẽ làm tổn thương khớp.

6. Phải biết "lắng nghe" cơ thể

Cơ thể chúng ta có cơ chế báo động rất tuyệt vời. Khi có vấn đề nó sẽ báo động ngay cho bạn. Trong đó đau là dấu hiệu báo động chủ yếu. Phải ngưng ngay lập tức các vận động nếu chúng gây đau.

7. Thay đổi tư thế thường xuyên

Nên thường xuyên thay đổi các tư thế sinh hoạt. Tránh nằm lâu, ngồi lâu, đứng lâu một chỗ vì sẽ làm ứ trệ tuần hoàn và gây cứng khớp. Có thể đây là yếu tố chính yếu gây ra thoái hóa khớp do nghề nghiệp, nhất là ở những người lao động trí óc.

8. Sự luyện tập "như một chiến binh" sẽ làm hại bạn

Khi khớp của bạn có vấn đề, lời khuyên nên vận động của bác sĩ có thể được bạn hăng hái thực hiện một cách quá mức. Nguyên nhân thường là nỗi lo sợ thầm kín báo hiệu tuổi già của những người thành đạt trong cuộc sống, là sự âu lo nếu bạn là trụ cột của gia đình. Những lý do này khiến bạn vội vã lao vào tập luyện như những người lính cứu hỏa dập tắt đám cháy. Tuy nhiên điều này không thể áp dụng cho tổn thương khớp. Do sụn khớp phải trải qua một thời gian dài tác động mới bị hư hỏng (thoái hóa), vì vậy khi bạn cảm thấy đau nghĩa là nó đã hư khá nặng. Sự nghỉ ngơi sẽ làm ngừng gia tăng mức độ tổn thương. Còn sự vận động sẽ giúp nó phục hồi nhưng cần phải tăng dần cường độ. Nếu bạn quá gắng sức hay nóng nảy trong luyện tập để đốt giai đoạn, thì vô tình sẽ làm chết lớp sụn mới còn non yếu do các lực tác động quá mức của chính mình. Nên bắt đầu bằng những động tác nhẹ nhàng và chậm rãi, sau đó mới tăng dần lên tùy vào sự phản ứng của cơ thể.

9. Bảo vệ cơ thể trước những bất trắc trong sinh hoạt

Khi ra khỏi nhà, bạn nên cẩn thận chuẩn bị những dụng cụ bảo vệ cổ tay và khớp gối, nhằm đề phòng những tình huống bất ngờ có thể làm bạn bị chấn thương.

10. Ðừng ngại ngần khi có yêu cầu trợ giúp

Bạn không nên cố gắng làm một việc gì đó quá sức của mình. Nếu cảm thấy khó khăn, nên nhờ người khác trợ giúp. Mang vác hay xách một vật nặng có thể làm bạn đau nhức kéo dài nhiều ngày. Tình trạng đau nhức này thể hiện sự tổn thương của cơ thể. Từ những lỗ nhỏ có thể phát triển thành những sang thương lớn hơn trên mặt sụn khớp.

Theo benh vien fv